ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ
Η ιστορία μας
Ένα ζεύγος γερόντων, ο Ευθύμιος και η Θεοδώρα Αναπλιώτη, γύρω στα 1920 αποφάσισαν να διαθέσουν την περιουσία τους για έναν κοινωφελή σκοπό. Απλοϊκοί άνθρωποι όπως ήταν, φαντάστηκαν ότι το πιο κοινωφελές έργο που θα μπορούσαν να κάνουν για το χωριό τους, την Έξω Γωνιά, θα ήταν ένα νεκροταφείο, γιατί αυτό που είχε το χωριό ήταν πολύ μικρό. Εκμυστηρεύτηκαν την επιθυμία τους αυτή στον αρχιμανδρίτη Ιγνάτιο Κολιόπουλο, ο οποίος από τον Μάιο του 1919 είχε διοριστεί από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος ως τοποτηρητής του επισκοπικού θρόνου της Θήρας μέχρι την επιστροφή του μητροπολίτου Θήρας Αγαθαγγέλου τον Σεπτέμβριο του 1920. Ο π. Ιγνάτιος, ένας από τους σημαντικότερους και πιο πνευματικούς κληρικούς των Αθηνών την περίοδο αυτή και πρωτεργάτης της αδελφότητας της «Ζωής», τους επαίνεσε για την καλή τους πρόθεση, ωστόσο τους πρότεινε κάτι διαφορετικό. Να κάνουν ένα γηροκομείο, ώστε η προσφορά τους να πιάσει τόπο και να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στον αντίλογό τους ότι τα χρήματα τους είναι λίγα και δε θα επαρκούσαν για ένα τέτοιο εγχείρημα, απάντησε ο π. Ιγνάτιος: «Δεν έχει σημασία αν τα χρήματά σας δεν φτάνουν για να γίνει ένα τέτοιο ίδρυμα. Εσείς θα σπείρετε το σπόρο. Ο Θεός θα στείλει ανθρώπους να τον ποτίσουν, για να γίνει δέντρο μεγάλο. Και μια μέρα κάτω από τον ίσκιο του θα ξεκουράζονται πολλοί, που θα σας μακαρίζουν. Να είσθε βέβαιοι γι' αυτό».
Οι δύο γέροντες αποδέχθηκαν την πρόταση αυτή και αποφάσισαν να ιδρύσουν ένα πτωχογηροκομείο, το οποίο άρχισε να λειτουργεί σε σύντομο χρονικό διάστημα στο ισόγειο του σπιτιού του ζεύγους Αναπλιώτη. Τον Ιούλιο του 1920 μάλιστα συγκροτήθηκε και το πρώτο καταστατικό του ιδρύματος. Με τις ενέργειες των μελών του πρώτου διοικητικού συμβουλίου, μεταξύ των οποίων σώζονται τα ονόματα των ιερέως Μακαρίου Σιγάλα, Γεωργίου Σαλιβέρου και Ιωάννου Ζώρζου, η λειτουργία του νέου πτωχογηροκομείου άρχισε να γίνεται ιδιαίτερα γνωστή στο νησί. Με δική τους πρωτοβουλία διενεργήθηκε το αμέσως επόμενο διάστημα έρανος, με τα έσοδα του οποίου κατέστη δυνατή η πρώτη επέκταση του μικρού αρχικού κτηρίου, που δεν μπορούσε πλέον να ανταποκριθεί στις ολοένα και αυξανόμενες ανάγκες, ενώ κατασκευάστηκε και το παρεκκλήσιο του αγίου Ευθυμίου, προς τιμήν του ιδρυτή, το οποίο υφίσταται έως σήμερα και όπου τελούνται ακολουθίες και η θεία Λειτουργία για τους φιλοξενουμένους.
Σημαντικός σταθμός έπειτα στην ιστορική πορεία του ιδρύματος είναι το έτος 1956, όταν η νήσος της Θήρας κλονίστηκε από τον καταστρεπτικό σεισμό της 9ης Ιουλίου. Το κτήριο του ιδρύματος δεν υπέστη καμία ζημιά και παρέμεινε πλήρως λειτουργικό. Όλη η δομή του ιδρύματος τέθηκε τότε στη διακονία των σεισμόπληκτων. Μέχρι να σταλούν οι πρώτες βοήθειες και εφόδια το πτωχοκομείο κατέστη κέντρο για την παροχή των βασικών ειδών επιβίωσης και φαγητού, ενώ στις εγκαταστάσεις του μετέβησαν όλοι οι γέροντες και οι άρρωστοι του νησιού, που έμειναν άστεγοι, και φιλοξενούνταν εκεί μαζί με τους ήδη τροφίμους. Ήταν τόσο έντονη η δράση του ιδρύματος στα πραγματικά δύσκολα αυτά χρόνια, ώστε το Γραφείο Οικισμού της Θήρας μέσα σε όλα τα έργα για την ανοικοδόμηση των ερειπωμένων οικισμών έχτισε και δεύτερη πτέρυγα κοντά στο αρχικό κτήριο για να μπορεί να εξυπηρετεί τις ανάγκες περισσότερων ανθρώπων.
Το κτηριακό συγκρότημα του πτωχοκομείου, λοιπόν, στη σημερινή του μορφή μπορούμε με ασφάλεια να καταλήξουμε ότι διαμορφώθηκε περί τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Έκτοτε και μέχρι τα τελευταία έτη είναι αλήθεια πως στο κτήριο ήταν ιδιαίτερα εμφανή τα σημάδια του χρόνου και της φθοράς, που αυτός επιφέρει. Για το λόγο αυτό και από το 2020, με τη νέα διοίκησης, πραγματικά μπορούμε να πούμε ότι έχει τελεστεί ένα θαύμα. Όλα τα κτήρια του ιδρύματος έχουν ανακαινιστεί πλήρως και πλέον όλες οι υποδομές είναι υπερ-σύγχρονες και παρέχουν τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια και άνεση στους φιλοξενουμένους. 16 άνετα, πλήρως εξοπλισμένα και ανακαινισμένα δωμάτια ήδη χρησιμοποιούνται για την ανάπαυση και διακονία ισάριθμους γέροντες και γερόντισσες, που αυτή τη στιγμή διαμένουν σ' αυτό. Αλλά πέρα από την αναβάθμιση των υποδομών, έχει αλλάξει όλη η κατάσταση και η ατμόσφαιρα στο ίδρυμα. Η διατροφή πλέον ρυθμίζεται βάσει ειδικού προγράμματος και ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες εκάστου φιλοξενουμένου. Το προσωπικό έχει αυξηθεί με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση πάσης φύσεως αναγκών των γερόντων. Διενεργούνται δε και δραστηριότητες με σκοπό την ψυχαγωγία και πνευματική άσκηση των τροφίμων. Παράλληλα, γίνεται μεγάλη προσπάθεια για τη γραμματειακή και γραφειοκρατική οργάνωση του ιδρύματος, την καταγραφή της περιουσίας του και την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση αυτής με στόχο την αύξηση των ετησίων εσόδων, ώστε αντίστοιχα να μπορούν σταδιακά να αυξηθούν και οι παροχές που παρέχονται. Αν γινόταν λόγος για μία «μεταμόρφωση» του πτωχοκομείου δε νομίζω ότι θα επρόκειτο για υπερβολή.
Βέβαια, όλα δεν έγιναν μαγικά, ούτε από τη μία ημέρα στην άλλη. Απαιτήθηκαν πολλές ώρες εργασίας και προσφοράς αλλά και πολλή έμπρακτη αγάπη πολλών. Των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του ιδρύματος, του οποίου προεδρεύει ο εκάστοτε Μητροπολίτης Θήρας και τώρα ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Αμφιλόχιος. Του τότε διευθυντού του ιδρύματος κυρίου Εμμανουήλ Λειβαδάρου, ο οποίος καθημερινά ψυχή τε και σώματι αναλώθηκε για να μπορέσει να κάνει το πτωχοκομείο μία μονάδα πρότυπη, πρωτότυπη, σύγχρονη πολυδύναμη.